السّلام ميفرمايد : و آن قيام ليل و شب خيزى انسانست از خوابگاهش فقط براى خداى تعالى . ( إِنَّ لَكَ فِي النَّهارِ سَبْحاً طَوِيلًا ) قتاده گويد : معنايش اينست : اى محمّد براى تو در روزى رفت و آمد و كوششى است براى حوائج دنيويست و مقصود اينكه اياب و ذهاب و كارهايت در روز بسيار است چون در آن بايد تبليغ رسالت نموده و مردم را دعوت بحقّ و تعليم واجبات و مستحبّات نموده و اصلاح امور زندگى خود و عيال خود نمايى . و در شب دلت براى ياد خدا و قرائت آماده و فارغ است پس ساعات شب را براى عبادتت قرار بده براى اينكه نصيب خود را از خير دنيا و آخرت بگيرى و اين دليل است بر اينكه براى هيچكس عذرى نيست بر ترك نماز شب براى درس دادن و يا درس خواندن « 1 » براى اينكه نياز و احتياج پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله بتعليم مردم بيشتر از نياز يكى از افراد ما بتعليم است .

--> ( 1 ) اين مطلب اشاره است به عادت بد طلّاب و مدرّسين كه به بهانهء درس دادن و خواندن تهجّد و نماز شب ترك ميكنند و امّا در زمان ما پس امر بزرگتر است و ميبينى بعضى از آنها قرائت خود را درست نميكنند و ميگويند : تجويد واجب نيست و نميدانند كه تجويد بابى است در علم قرائت ، و تمام قرائت تجويد نيست . و بدان كه گاهى در شريعت امر مىشود به چيزى كه واجب است در آن رجوع باهل خبره و يا بعرف مردم نمود مثلا وقتى ما مأمور شديم كه در نماز رو به قبله بايستيم پس در واقع ما را رجوع بهيئت و هندسه داده و وقتى ما را امر به احسان و نيكى به پدر و مادر فرمود پس ارجاع بعرف مردم داده كه احسان و نيكى به آنان چگونه محقّق مىشود . و وقتى ما را امر بقرائت صحيح ( لا صلاة الّا بالقرائة ) نمود امر برجوع به نحو و لغت فرموده و وقتى امر به ترتيل نمود پس ارجاع باهل تجويد فرموده